Gmina Puńsk wspólnie z Administracją Samorządu Birštonas (Litwa) i Gminą Nowogród rozpoczęła realizację projektu pt. „Heritage Harmony: Bridging Lithuanian and Polish Cultural Traditions”, Nr LTPL00466 („Harmonia dziedzictwa: łączenie litewskich i polskich tradycji kulturowych”) dofinansowanego przez Unię Europejską w ramach Programu INTERREG Lieuva-Polska 2021-2027.

Celem ogólnym projektu jest wzmocnienie oferty turystycznej związanej z kulturą etnograficzną i ludową oraz wspieranie wymiany kulturalnej między Litwą a Polską poprzez wykorzystanie wspólnego dziedzictwa kulturowego w ramach wspólnych występów, warsztatów i inwestycji w dobra kultury.

Cel szczegółowy to zachowanie, wzbogacanie i rozpowszechnianie kultury ludowej oraz dziedzictwa etnograficznego pogranicza litewsko-polskiego poprzez inwestycje i pomoc techniczną zwiększającą możliwości współpracy, a także umiejętności artystyczne i twórcze transgranicznych zespołów artystycznych.

Dzięki inwestycjom polegającym na zakupie scen mobilnych dla Samorządu Birštonas i Gminy Nowogród oraz sprzętu muzycznego dla Gminy Puńsk, projekt zwiększy możliwości organizacji wydarzeń kulturalnych i występów w całym regionie transgranicznym. Infrastruktura ta pozwoli na większą elastyczność w organizowaniu pokazów kulturalnych, przenosząc tradycje ludowe do różnych lokalizacji, w tym do odległych obszarów, które mogą nie posiadać stałych obiektów.

Projekt poprzez ulepszenie i wyposażenie trzech różnych zespołów folklorystycznych związanych etnograficznie (Dzūkai- LP1, Panemunių Dzūkai – PP2, Kurpie – PP3) przybliżi mieszkańcom dziedzictwo kultury ludowej, historię i wspólne wartości regionu przygranicznego.

Organizacja wspólnych szkoleń i warsztatów będzie sprzyjać współpracy transgranicznej i wymianie wiedzy. Taka współpraca pomoże sprostać wyzwaniu, jakim jest fragmentaryczne podejście do zarządzania dziedzictwem kulturowym, poprzez promowanie bardziej spójnej wizji rozwoju kulturalnego regionu.

Występy artystyczne podczas festiwali dziedzictwa kulturowego będą służyć wielu celom w zakresie rozwiązywania problemów terytorialnych. Stanowią one platformę do prezentowania i celebrowania lokalnych tradycji, pomagając w utrzymaniu ich żywotności i znaczenia.

Nacisk położony w projekcie na wspieranie lokalnych zespołów ludowych ma kluczowe znaczenie dla zachowania niematerialnego dziedzictwa kulturowego. Zapewniając tym grupom zasoby i możliwości występów, projekt pomaga utrzymać ciągłość przekazywania kultury z pokolenia starszego na młodsze. Wsparcie to może również sprawić, że zaangażowanie w tradycje ludowe stanie się bardziej atrakcyjne dla młodych ludzi, potencjalnie spowalniając utratę tradycyjnej wiedzy spowodowaną zmianami demograficznymi.

Łącząc różne elementy ochrony i promocji kultury, projekt tworzy bardziej holistyczne podejście do rozwoju produktów turystycznych opartych na dziedzictwie kulturowym. Utworzone przez partnerów projektu „Transgraniczne Centrum Dziedzictwa Etnograficznego” ułatwi zrównoważone, transgraniczne zarządzanie dziedzictwem kulturowym regionu oraz zapewni i będzie promować zainteresowanie społeczeństwa tymi zasobami oraz dostęp do nich.

Opracowana publikacja „Najnowsze osiągnięcia w dziedzinie transgranicznej turystyki etnograficznej” oraz 2 śpiewniki z pieśniami ludowymi z pogranicza litewsko-polskiego podkreślą bogactwo regionu w celu nakreślenia możliwości wykorzystania tego dziedzictwa etnograficznego i kultury ludowej jako cennego zasobu dla rozwoju turystyki kulturowej.

Projekt, realizowany dzięki wspólnym działaniom partnerów litewskich i polskich w ramach utrzymania i rozwoju sektora muzycznego na obszarach przygranicznych, buduje potencjał przyciągania i zwiększania liczby turystów odwiedzających obszar objęty projektem.

Czas trwania projektu: 24 miesiące (od 01.08.2025 do 31.07.2027)

Partner Wiodący – Gmina Puńsk

Partner 2 – Administracja Samorządu Birštonas

Partner 3 – Gmina Nowogród

Całkowity budżet projektu:  565 969,77 EUR

Dofinansowanie z ERDF 80% tj.  452 775,81 EUR

Wkład własny 20% tj. 113 193,96 EUR

_________________________________________________________________________________________________________________________

Za nami pierwsze ważne spotkanie w projekcie Heritage Harmony!

 

W dniach 11-12 grudnia 2025 r. odbyły się Transgraniczne warsztaty dziedzictwa ludowego i nauk etnograficznych, realizowane w ramach projektu „Heritage Harmony: Bridging Lithuanian and Polish Cultural Traditions” (LTPL00466) współfinansowanego z Programu INTERREG Lietuva–Polska 2021–2027 Interreg Lithuania-Poland Programme

 

W warsztatach uczestniczyli przedstawiciele instytucji kultury, muzeów oraz środowisk etnograficznych z trzech partnerów projektu: Gminy Puńsk, Gmina Nowogród oraz Samorządu Administracji Birštonas Birštono savivaldybės administracija

 Celem warsztatów było wzmocnienie współpracy transgranicznej w obszarze dziedzictwa ludowego i etnograficznego oraz wspólna odpowiedź na wyzwania pogranicza litewsko-polskiego - takie jak zanikanie tradycyjnej wiedzy, rozproszenie działań instytucji kultury i niewystarczające wykorzystanie potencjału dziedzictwa w turystyce kulturowej

 Kluczowym efektem spotkania było powołanie Cross-border Ethnographic Heritage Hub - transgranicznej platformy (konsorcjum) współpracy instytucji kultury i zespołów ludowych. Hub ma służyć długofalowemu, wspólnemu zarządzaniu dziedzictwem etnograficznym pogranicza, wymianie wiedzy i doświadczeń, rozwijaniu kompetencji artystycznych oraz budowaniu atrakcyjnych produktów turystyki kulturowej opartych na autentycznych tradycjach regionu

Podczas dwóch intensywnych dni pracowaliśmy m.in. nad:

- mapowaniem wspólnych zasobów etnograficznych,

- przygotowaniem podstaw do opracowania dwóch śpiewników pieśni pogranicza,

- koncepcją funkcjonowania Hubu (misja, cele, struktura, działania),

- materiałem analitycznym do raportu „State-of-the-art of cross-border ethnographic tourism”

 

Dziękujemy wszystkim uczestnikom za zaangażowanie, otwartość i świetną atmosferę współpracy 

Warsztaty były ważnym krokiem w kierunku ochrony, rozwoju i promocji wspólnego dziedzictwa kulturowego pogranicza litewsko-polskiego - a to dopiero początek dalszych działań! 

 

#INTERREG #LietuvaPolska